المپیاد ادبی چیست؟ | المپیاد ادبی

المپیاد ادبی چیست؟

المپیاد ادبی، المپیادی است در سطح کشوری که با هدف ترغیب دانش‌آموزان به تحصیل در رشتۀ زبان و ادبیات فارسی تأسیس شده است؛ هرچند این المپیاد در سال‌های اخیر با گسترش برخی مزایایش، یعنی فراهم‌آمدن امکان تحصیل طلاداران المپیاد ادبی در تمام رشته‌های دانشگاهی علوم انسانی و هنر، عملاً از هدف اولیۀ خود دور افتاده است.

شرکت در این المپیاد برای دانش‌آموزان تمامی رشته‌های نظری آزاد است و سنجش آن در سه مرحله صورت می‌گیرد:

۱. مرحلۀ اوّل شامل ۱۰۰ پرسش چهارگزینه‌ای است که از برخی کتاب‌های درسی (۴۰٪) و برخی منابع غیردرسی (۶۰٪) طرح می‌شوند. منابع درسی این مرحله که مربوط به سالهای اول و دوم دبیرستان‌اند، همواره ثابت‌اند؛ اما منابع غیردرسی آن، که از شاهکارهای ادبی کهن و معاصر و برخی کتابها و مقاله‌های مهم انتخاب می‌شوند، هرساله تغییر می‌کنند.

این مرحله معمولاً در بهمن‌ماه هرسال برگزار می‌شود و حدود ۱۰۰۰ نفر در آن پذیرفته می‌شوند و به مرحلۀ دوم راه می‌یابند.

۲. مرحلۀ دوم نیز همچون مرحلۀ نخست، ۱۰۰ پرسش چهارگزینه‌ای دارد و از منابع درسی ثابت‌ (مربوط به سال سوم انسانی) و برخی منابع غیردرسی متغیر طرح می‌شود. البته منابع غیر درسی این مرحله با منابع غیردرسی مرحلۀ نخست متفاوت‌اند و بعلاوه، معمولاً حجم و تعداد بیشتری دارند.

این مرحله معمولاً در اردیبهشت‌ماه بعد از مرحلۀ اوّل برگزار می‌شود و تنها ۴۰ نفر (بسته به نمره، بین ۳۶ تا ۴۴ نفر) در آن پذیرفته می‌شوند.

۳. مرحلۀ سوم یا دورۀ تابستانی رقابتی نفس‌گیر و حساس است. همۀ برگزیدگان مرحلۀ دوم در تهران جمع می‌شوند و طی چندهفتۀ محدود، آموزش می‌بینند و امتحان می‌دهند. برای آموزش آنها، کلاسهایی با موضوعاتی متنوع و تخصّصی (مثل نقد ادبی، متون نثر کهن، متون نظم کهن، شعر معاصر، داستان معاصر، شاهنامه و اسطوره، و…) برگزار می‌گردد و در پایان هر کلاس آزمونی تشریحی گرفته می‌شود. برخی کلاسها علاوه بر آزمون، کار عملی و پژوهشی هم دارند.

بعد از پایان دورۀ آموزشی، اعضای کمیتۀ علمی المپیاد، با تک‌تک دانش‌آموزان مصاحبه‌ای کاملاً علمی و حضوری می‌کنند تا سطح دانش و هوش ادبی آنها را به‌دقت بسنجند.

مجموع این نمره‌ها، نمرۀ نهایی هر شرکت‌کننده را تشکیل می‌دهد و بر همان اساس رنگ مدال‌ها مشخص می‌شود.